ANEMIJA NAKON POROĐAJA

Updated: Aug 21, 2021


Razvoj anemije nastaje usled nedostatka dovoljne količine gvožđa, vitamina B12, ili folne kiseline. Kod deficita gvožđa dolazi do poremećaja stvaranja hemoglobina i nastanka sideropenijske anemije. Kod deficita vitamina B12, ili folne kiseline dolazi do poremećaja sazrevanja ćelija koje formiraju crvenu krvnu lozu i nastanka megaloblastne anemije.



Slika za Ginekoblog, dr Aleksandar Babić, Ginekolog Novi Sad, Ginekološki pregled
Anemija nakon porođaja, Ginekoblog

Pri nedostatku gvožđa anemija se postepeno razvija obično kroz tri postepena stadijuma:

- Prvi -dolazi do smanjenja ukupnog sadržaja gvožđa u krvi. Nema vidljivih simptoma anemije.

- Drugi - deficit gvožđa izaziva smanjeno stvaranje hemoglobina, te dolazi do pojave simptoma kao što su umor i glavobolja.

- Treći - smanjuje se dalje nivo hemoglobina, što produbljuje stanje anemije i nastaje izraženiji stepen zamora, slabosti i iscrpljenosti.

Anemija nakon porođaja se definiše kao nivo hemoglobina manji od 100 g/L. Nakon porođaja majke često budu okupirane brigom o novorođenčetu, te zanemaruju sopstveno zdravstveno stanje. Usled toga se mogu javiti neke od zdravstvenih komplikacija, a jedna od njih je upravo postporođajna anemija. Prema podacima SZO smatra se da oko 10%-30% žena nakon porođaja ima anemiju. SZO i Organizacija UN za hranu i poljoprivredu preporučuju dnevni unos gvožđa za žene koje doje u količini od 10-30mg. Vodič SZO za postporođajnu anemiju iz 2016. daje preporuku da se oralni dodaci gvožđa, sami ili u kombinaciji sa folnom kiselinom, mogu se davati tokom 6–12 nedelja nakon porođaja radi smanjenja rizika od anemije.

Na nastanak anemije nakon porođaja može delovati nekoliko faktora:

Anemija u trudnoći - ukoliko pre i tokom trudnoće dođe do nekontrolisane i nelečene anemije velika je verovatnoća da će i nakon porođaja anemija biti prisutna, često i u većem stepenu.

Smanjen unos Fe u ishrani - Bitna je redovna i uravnotežena ishrana hranom bogatom gvožđem, posebno u periodima povećanih potreba kao što je period dojenja

Gubitak krvi tokom i nakon porođaja - naročito preko 500ml krvi, može izazvati praženjenje rezervi gvožđa u organizmu i anemiju nakon porođaja, koja je težeg stepena što je gubitak krvi veći.

Bolesti creva - kao što su celijakija, Kronova bolest, inflamatorna bolest creva i prisustvo parazita mogu izazvati značajnu smanjenje apsorpcije gvožđa.

Ostali faktori rizika za pojavu anemije nakon porođaja mogu biti:  povećan BMI, multpla trudnoća, carski rez, kraći period između dve trudnoće, hipertenzija, smanjen unos gvožđa...

Razvoj anemije nakon porođaja obično je praćen karakterističnim simptomima i znacima: osećaj iscrpljenosti i umora (koji se često tumači umorom zbog brige o bebi), malaksalost, kratak dah nakon manjeg napora, bleda koža, opadanje kose, depresija i konfuzno stanje, vrtoglavica, smanjenje kvaliteta i količine mleka kod dojilja sa mogućim skraćenjem trajanja dojenja i ranijim gubitkom lučenja mleka, zatim promene raspoloženja, glavobolja, smanjen imunitet i seksualna želja. Simptomi su različitog nivoa ispoljavanja, ali su obično dugotrajni.

Terapija

Tretman anemije nakon porođaja može zahtevati različit pristup - od promene načina života, ishrane i primene oralnih suplemenata gvožđa do primene transfuzije u izraženim oblicima anemije. Terapiju treba da prate kontrole krvne slike, radi kontrole uspešnosti lečenja anemije.

Ishrana: upotreba namirnica bogatih gvožđem (spanać i drugo lisnato povrće, pasulj, sočivo, bundeva, kajsija, žitarice, krompir, špargla, grašak, ostrige, piletina, jagode... ). Značajne su i namirnice bogate vitminom C, adekvatan unos tečnosti (pri tome smanjiti unos čajeva zbog sadržaja tanina, supstance koja smanjuje apsorpciju gvožđa).




Adekvatan odmor: dovoljno sna i izbegavanje iscrpljivanja organizma su od značaja u terapiji anemije.

Suplementi gvožđa : prisutni su u različitim oblicima - tablete, kapsule, ampule i sl. koji su za oralnu upotrebu, kao i oblici za parenteralnu primenu. Oralni preparati su u široj upotrebi i proizvode se u različitim oblicima soli gvožđa: kao fumarat, sulfat i glukonat. Obično je potrebno da terapija traje 3-6 meseci da bi se nadoknadio nedostatak gvožđa i popunili depoi.

Tokom primene nekih od preparata gvožđa moguća su neželjena dejstva u vidu mučnine, proliva, tamno prebojene stolice, grčeva u trbuhu i neredovnih stolica. Tegobe se smanjuju nakon smanjenja doze preparata koji se unosi, ili uzimanjem leka uz hranu.

207 views0 comments

Recent Posts

See All